The Swans of Rotterdam: Reddingsoperatie na de Bow Jubail Olie‑ramp

In juni 2018 veroorzaakte het schip Bow Jubail een grote olievervuiling in de haven van Rotterdam. Meer dan duizend knobbelzwanen raakten besmeurd met olie — een ongekende situatie in Europa.
Dit project, The Swans of Rotterdam, documenteert de grootste zwanenreddingsoperatie ooit op het continent.

Een noodcentrum uit het niets

Wat weinig mensen zien, is de enorme logistieke operatie die schuilgaat achter zo’n reddingsactie. Binnen slechts twee dagen werd er bij de Maeslantkering een volledig tijdelijk revalidatiecentrum opgebouwd — een geïmproviseerde kliniek waar alles draaide om snelheid, hygiëne en structuur.

De omstandigheden waren zwaar: de geur van olie, de constante stroom binnengebrachte vogels, en de noodzaak om elke handeling perfect te coördineren. Toch stond het centrum binnen 48 uur operationeel.

Een team dat dag en nacht doorging

Dierenartsen, vogelverzorgers, vrijwilligers, havenmedewerkers en internationale specialisten werkten zij aan zij. Sommigen stonden twaalf uur per dag in beschermende pakken, anderen hielden zich bezig met waterkwaliteit, voeding, administratie of het continu schoonmaken en ontsmetten van materialen.

Het was teamwork op zijn meest intensieve vorm: iedereen had een rol, en elke rol was cruciaal.

Het revalidatieproces: van olie naar herstel

Elke zwaan doorliep een zorgvuldig protocol dat bestond uit:

Stabilisatie — warmte, vocht en voeding om de eerste klap op te vangen
Meerdere wasbeurten met speciale ontvetters om de olie veilig te verwijderen
Medische controles op longschade, onderkoeling en vergiftiging
Wekenlange observatie in schone bassins om te controleren of het verenkleed weer volledig waterdicht werd

Zwanen zijn groot, sterk en raken snel gestrest. Alleen al het wassen vergde een team van drie tot vier mensen per vogel. Het was fysiek zwaar en emotioneel belastend werk.

Elke zwaan een overwinning

Ondanks de intensiteit bleef de motivatie hoog. Iedereen wist: elke zwaan die het redde, was een overwinning op de olie.
De inzet, samenwerking en toewijding van het team maakten het mogelijk dat honderden vogels uiteindelijk weer konden worden vrijgelaten — een zeldzaam succes bij een olieramp van deze omvang.

'">

▶

Credits

A joint production of: Rijkswaterstaat – Sea Alarm – SON-Respons
Production: Simone Jay – Son Respons
Sound design: MacLoud
Regie, camera, edit & grading: Vincent Kruijt